Kenan Evren'in emriyle idam edilenler

12 Eylül'den sonra kurulan sıkıyönetim mahkemeleri üst üste idam kararları vermeye başlarken, 1972’den beri fiilen uygulanmayan idam cezaları da hızla infaz edilmeye başlandı. Politik eylemleri nedeniyle hüküm alanların yanı sıra adi hükümlülerin infazları da gerçekleştirildi. 

1980-84 yılları arasında 50 kişi idam edildi. Bunların 18’i sol, 8’i sağ görüşlü ve 23’ü de adli suçtan hükümlüydü. Ölüm cezası infaz edilenlerden biri ASALA adlı Ermeni terör örgütü mensubu Levon Ekmekçiyan idi. (Esenboğa Olayı 1982)

Yönetim, idam cezalarının infazında ısrarlıydı. Kenan Evren 3 Ekim 1984’te Muş’ta yaptığı konuşmada “Hainleri asmayıp da besleyecek miyiz?” diyor ve bu sözü uzun yıllar belleklerde yer ediyordu.

12 Eylül döneminde sıkıyönetim askeri mahkemelerince 517 sanığa idam cezası verildi. Askeri Yargıtay’ın onayladığı idam kararlarının sayısı 124 oldu. Bunlardan, MGK’nın onayladığı ve onay sonrası hemen infazı yapılan 50’si dışındakiler için cezalar fiilen müebbet hapse dönüştü.

Ölüm cezalarının infazlarına ilişkin onama kararları,

12 Eylül 1980 - 25 Ekim1981 arası Milli Güvenlik Konseyi döneminde,
25 Ekim 1981 - 14 Ekim 1983 arası Danışma Meclisi döneminde,
6 Kasım 1983 sonrası TBMM döneminde
verilmiştir. 
Türkiye'de 1984 tarihinden bu yana ölüm cezaları uygulanmıyor. 

12 Eylül döneminde ölüm cezası infaz edilenler şöyle:

Adı Soyadı Tarih Yer
Necdet Adalı (sol görüşlü) 7 Ekim 1980 Ankara
Mustafa Pehlivanoğlu (sağ görüşlü) 7 Ekim 1980 Ankara
Serdar Soyergin (sol görüşlü) 25 Ekim 1980 Adana
Erdal Eren (sol görüşlü) 13 Aralık 1980 Ankara
Cevdet Karakaş (sağ görüşlü) 4 Haziran 1981 Elazığ
Veysel Güney (sol görüşlü) 10 Haziran 1981 Gaziantep
Ahmet Saner (sol görüşlü) 25 Haziran 1981 İstanbul
Kadir Tandoğan (sol görüşlü) 25 Haziran 1981 İstanbul
Mustafa Özenç (sol görüşlü) 20 Ağustos 1981 Adana
İsmet Şahin (sağ görüşlü) 20 Ağustos 1981 İstanbul
Seyit Konuk (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
İbrahim Ethem Coşkun (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
Necati Vardar (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
Fikri Arıkan (sağ görüşlü) 27 Mart 1982 Ankara
Sabri Altay (adli suçlu) 23 Nisan 1982 Adapazarı
Cengiz Baktemur (sağ görüşlü) 30 Nisan 1982 Elazığ
Şahabettin Ovalı (adli suçlu) 12 Haziran 1982 Sinop
Ednan Kavaklı (adli suçlu) 18 Haziran 1982 Ankara
Ali Bülent Orkan (sağ görüşlü) 13 Ağustos 1982 Ankara
Veli Acar (adli suçlu) 13 Ağustos 1982 Isparta
Eşref Özcan (adli suçlu) 19 Ağustos 1982 Kayseri
Halil Fevzi Uyguntürk (adi suçlu) 29 Aralık 1982 Afyon
Kazım Ergun (adli suçlu) 29 Aralık 1982 Akşehir
Muzaffer Öner (adli suçlu) 29 Aralık 1982 Amasya
Adem Özkan (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Balıkesir
Hüseyin Çaylı (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Afyon
Osman Demiroğlu (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Isparta
Ahmet Mehmet Uluğbay (adli suçlu) 22 Ocak 1983 Akşehir
Ali Aktaş (siyasi) 23 Ocak 1983 Adana
Duran Bircan (adli suçlu) 23 Ocak 1983 Denizli
Levon Ekmekçiyan (Asala) 28 Ocak 1983 Ankara
Ramazan Yukarıgöz (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Ömer Yazgan (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Erdoğan Yazgan (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Mehmet Kambur (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Ahmet Kerse (adli suçlu) 30 Ocak 1983 Gaziantep
Rıdvan Karaköse (adli suçlu) 5 Şubat 1983 Akşehir
Cavit Karaköse (adli suçlu)  5 Şubat 1983 Akşehir
Süleyman Karaköse (adli suçlu)  5 Şubat 1983 Akşehir
Fatih Laçinligil (adli suçlu) 24 Şubat 1983 Keşan
Faik Görünmez (adli suçlu) 24 Şubat 1983 Kilis
Mustafa Başaran (adli suçlu)  30 Mart 1983 Edirne
Hüseyin Üye (adli suçlu) 30 Mart 1983 Nazilli
Şener Yiğit (adli suçlu) 20 Nisan 1983 Isparta
Cafer Aksu Altıntaş (adli suçlu) 20 Nisan 1983 Ordu
Abdülaziz Kılıç (adli suçlu) 26 Mayıs 1983 Edirne
Halil Esendağ (sağ görüşlü) 5 Haziran 1983 İzmir
Selçuk Duracık (sağ görüşlü) 5 Haziran 1983 İzmir
İlyas Has (sol görüşlü) 6 Ekim 1984 İzmir
Hıdır Aslan (sol görüşlü) 24 Ekim 1984 İzmir 

İşte tüm bu idamları başlatan açıklama:

DENİZ GEZMİŞ'İN İDAM KARARINI ONAYLAYAN BAŞBAKAN VE CUMHURBAŞKANI KİM ?

   Onlar sol görüşün ülkemizdeki liderleriydi. Deniz Gezmiş, Yusuf Arslan, Hüseyin İnan...

   Neden idam edildiğini iyi kötü herkes biliyor, nasıl idam edildiklerini de... Ama "İdamını onaylayan Dönemin Başbakanı ve Cumhurbaşkanı kimlerdi diye sorsak eminim sorulan kişilerin %90ından fazlası doğru cevap veremeyecektir.

   Tarih hep böyledir, zulmü, adaletsizliğe baş kaldırdıktan sonra yakalanarak hapislerde çürüyen veya idam edilenler hep kahraman olmuş, onları bu cezalara mahkum edenler ise unutulmuştur. Genelde az çok tarih bilgisi olanlar "İsmet inönü'dür" diye akıl yürütürler ama cevap bu değil... Kimisi de 12 Mart'tan yola çıkarak "Darbe yönetimi astırdı" der ama o dönemde darbe olmamıştı, yalnızca ordu hükümete muhtıra vermişti.

   1971 yılı Mart ayı Türkiye Cumhuriyeti tarihi için önemli olayların olduğu bir aydı. 9 mart 1971 sabahı Emekli Korgeneral Cemal Madanoğlu'nun içinde bulunduğu gizli askeri cuntanın Darbe için karar kıldığı gündü.Fakat cunta içine sızmış olan Mahir Kaynak'ın taşıdığı bilgiler vasıtasıyla Genel Kurmay Başkanı Memduh Tağmaç duruma el koydu ve olaya karışanlardan orgeneral rütbesinden aşağı rütbede olanlar emekliye sevkedilmeye zorlandı. Böylece darbe girişimi başarısız oldu. Fakat ülkede anarşi ve kardeş kanı durmuyor, hükümet duruma kayıtsız kalıyordu. Gidişata dur demek için Genel Kurmay Başkan Memduh Tağmaç , Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler , Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur ve Deniz Kuvvetleri Komutanı Celal Eyiceoğlu imzalı muhtıra hükümete iletildi. Sonuç olarak hükümet dağıtılmamış, fakat parlemento içerisinden bağımsız bir adayın başbakan olması emri verilmiş, yapılan oylamada CHP Kocaeli millet vekili Nihat Erim ismi üzerinde karar kılınmış, kendisi CHPden istifa ederek bağımsız başbakan olarak 26 Mart günü göreve başlamış ve 1973 seçimleriyle yerini Bülent Ecevit'e bırakana kadar Partiler Üstü Reform Hükümetine başkanlık etmiştir.

   Tam bu dönemde İsrail Başkonsolosu'nun kaçırılıp öldürümesi üzerine ordu tarafından Balyoz Harekatı yapılmış, 16 Mart günü Deniz Gezmiş yakalanmıştı. Ankara sıkıyönetim komutanlığın 1 Nolu mahkemesinde sürdürülen dava 9ekim 1971 günü sonuçlandı ve Deniz ve arkadaşları idama mahkum edildi.

   Dönemin anayasası gereği idam cezaları parlemento tarafından onaylanmalıydı. Bu yüzden 10 Mart 1972 günü TBMM de oylamaya sunulmuştu. İlk oylamaya Türkeş ve Erbakan gibi önemli isimler katılmamışlardı.

   Sol görüşe karşı olan bu isimlerden Alparslan Türkeş "İdam sol  hareketi sindirmez, aksine heyecan vererek büsbütün tahrik edeceğini" söyleyerek oylamaya katılmadığını belirtmişti. İlk oylamada 238 kabul 53 ret oyu gelmişti. Ancak CHP anayasa mahkemesine idamların esas ve usul yönünden iptali için başvurdu ve Anayasa Mahkemesi itirazı kabul etti. Böylece teklif yeniden meclisin oylamasına sunuldu.

   24 Nisan 1972 günü yapılan 2inci oylamaya 450 üyeli meclisten 323 üye katıldı. 273 üye evet, 48 üye ret, 2 üye ise çekimser oy kullandı.118 üye oylamaya katılmadı, 9 koltuk boş kaldı.

   İkinci oylamaya katılan Alparslan Türkeş "EVET" oyu kullanarak idama onay verenler arasına adını yazdırdı. Adalet Partisi genel başkanı Süleyman Demirel'de  "EVET" oyu kullanarak aynı listeye girmişti. CHP li iki efsane İsmet İnönü ve Bülent Ecevit ise "HAYIR" oyu kullanmışlardı. İnönü "Siyasi suçlar idam ile cezalandırılmamalıdır" diyerek en başından beri karşı olduğunu belirtmişti. 5. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay çıkan sonuç üzerine idamları onaylayarak son sözü söylemişti. Böylece Deniz Gezmiş, Yusuf Arslan ve Hüseyin İnan 6 Mayıs 1972 günü gece 01:00-03:00 arasında asılarak idam edilmişlerdi.

   İdama  EVET oyu verenlerden bazı önemli isimler

   Süleyman Demirel, İsmet Sezgin, Nahit Menteşe, Sadettin Bilgiç, Ali İhsan Göğüş, İnönü’nün torunu CHP milletvekili Gülsüm Bilgehan’ın kayınpederi Adalet Partili Cihat Bilgehan, AK Parti Milletvekili Galip Ensarioğlu’nun amcası Abdüllatif Ensarioğlu, Turhan Feyzioğlu, Kemal Satır, İsmail Arar, Demokratik Toplum Kongresi Eşbaşkanı Ahmet Türk’ün ağabeyi Abdürrahim Türk, CHP Milletvekili Faik Öztrak’ın babası Orhan Öztrak, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Lemi Bilgin ve Ankara Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nazmi Bilgin’in babaları Turhan Bilgin, Ferruh Bozbeyli.

   İdama HAYIR oyu veren bazı önemli isimler ise şöyledir

   İsmet İnönü, Bülent Ecevit, Mehmet Ali Aybar, Necdet Uğur, Kamil Kırıkoğlu, Nermin Neftçi, Celal Kargılı

   Oylamaya katılmayan önemli isimler ise şunlardır

   Necmettin Erbakan, Osman Bölükbaşı, Doğu Perinçek’in babası Sadık Perinçek, Anayasa Mahkemesi Üyesi Osman Paksüt’ün babası Emin Paksüt, eski DİSK Başkanı Abdullah Baştürk, Mustafa Timisi, Hüdai Oral, gazeteci Orhan Birgit

   Oylamada EVET, HAYIR oyları kullananlar ve katılmayanların tablosuna baktışımızda bugün neredeyse hepsinin evlatlarının veya akrabalarının şu an ki hükümette bulunduğunu görebiliriz. Sizce bu bir tesadüf mü, yoksa saltanat gerçekten kalkmadı mı ?

ESKİTÜRK BURCUNUZU ÖĞRENİN

GEÇMİŞTEKİ ŞAİBELİ SEÇİMLER VESONUÇLARI

ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE AGAMEMNON ZIRHLISI 

Paylaşımdan yıllar sonra yorumları görünce dip not ekleme zorunluluğu hissettim:

"Hükümet", iktidar, muhalefet....vs vs gibi basit terimlerin anlamlarını dahi bilmeyenler; lütfen siyasi görüş belirtmeyiniz... Bilgisi olmadığı konularda fikir sahibi olmak yalnızca aptallara mahsustur....